I te whakapai tonutanga o te hangarau hauora me te whakapainga o te paerewa oranga o te tangata, kei te piki haere te raru o te koroheketanga o te taupori puta noa i te ao. E ai ki ngā tatauranga ka eke te taupori kaumātua o te ao ki te 1.6 piriona tae noa ki te tau 2023, arā, 22% o te taupori katoa o te ao.
He tukanga taiao te koroheketanga e pā mai ana ki ngā wero maha, ko tētahi o ēnei ko te nekeneke me te haereere. Heoi, nā te whanaketanga hangarau me ngā otinga auaha, ka taea e te hunga kaumātua te whakamahi i te waka haumaru me te watea ake i nāianei.
He mea hou te kuta hiko takai hangarau a Zuowei, ehara i te mea he ngāwari noa te nekenekehanga, engari he pai hoki te tiaki i ngā kaumātua. Ka taea e ngā kaumātua te pārekareka ki te herekore me te tū motuhake e tukuna ana e ēnei waka takai auaha, ehara i te mea i roto i ō rātou kāinga anake, engari i a rātou e haereere ana i waho me te tūhura i ngā wāhi hou. Kia uru tātou ki te ao o ngā kuta hiko, kia tirohia ai me pēhea e taea ai e rātou te whakarerekē i te tiaki kāinga me te haereere o ngā kaumātua.
1. Te Nekenekehanga Whakarei Ake:
Ki te hunga kaumātua, he mea nui te pupuri i te nekenekehanga kia whai oranga whai hua, motuhake hoki. He otinga nui ngā kuta hiko ki ngā wero nekenekehanga e pā ana ki ngā kaumātua. Mā te pēhi noa i te pātene, ka tere te kawe a ngā kuta ki te ūnga e hiahiatia ana. Mā te āhuatanga takai tere o ēnei kuta e toru hēkona te roa, ka tino watea ai mō te kawe, nā te mea ka taea te penapena ngāwari ki ngā wāhi iti ake, pērā i ngā pūtu waka, i ngā kāpata rānei.
2. te herekore me te kawe watea.
He maha ngā wā ka whakawhāitihia e te tiaki kāinga o ngā kaumātua te kaha o te tangata ki te tūhura i te ao o waho, ka whakawhāitihia ō rātou wheako me te taunekeneke ki te taiao e karapoti ana. Heoi, mā te kuta hiko ka taea e ngā kaumātua te whakakore i ēnei here. Mā te whakarato i tētahi huarahi haere motuhake, ka taea e ngā kaumātua te kite anō i te harikoa o te toro atu ki ngā papa, te hokohoko, te tūtaki ki ngā hoa tawhito, tae atu ki ngā haerenga poto me te kore e whakawhirinaki ki te āwhina a ētahi atu. Mehemea kāore he hiko? Kaua e manukanuka, he aratau tō anō hoki tō te kuta hiko. I muri i te whakapiko, he rite ki tētahi peke me ngā wira, ka taea te kume ngāwari atu, ā, ka taea te uru atu ki waho i ngā wāhi o roto pērā i te wharekai me ngā ararewa.
3. Kia mau te haumaru:
He mea nui te haumaru, inā koa ka whakaarohia ngā hiahia motuhake o te kaumātua. He pūnaha haumaru matatau kei te kuta motuka, pērā i te aukati hikohiko me ngā tautuhinga tere whakarerekē, hei whakarato i tētahi wheako eke haumaru me te pumau. Tae atu ki te rua ngā pākahiko ka taea te whakauru, me te tawhiti eke pahikara mōrahi o te 16 kiromita mō ia pākahiko.
4. Haereere Ā-Taiao:
I tēnei wā e tino aro nui ana ki te taiao, he otinga pumau ngā kuta hiko mō te hunga kaumātua. Kāore i rite ki ngā kuta penehīni tuku iho, kāore he tukunga o ngā kuta hiko, ā, ka tino whakaitihia te tapuwae waro. Mā te whiriwhiri i tētahi kuta hiko, ka taea e ngā kaumātua te whai wāhi ki te hanga i tētahi heke mai matomato, me te whakauru pai i te pumau ki roto i ō rātou oranga o ia rā. Hei tāpiri, ko ngā penapena utu e pā ana ki ngā kuta hiko, pērā i te iti o te utu wahie me te tiaki, ka waiho hei kōwhiringa utu tika me te whai hua mō te whakamahinga roa.
Whakatau:
Kua hurihia e ngā kuta hiko te huarahi kawe tangata, ā, he maha ngā painga mō ngā kaumātua. Mai i te whakarei ake i te nekenekehanga me te whakarite i te mana motuhake ki te whakatairanga i te korikori tinana me te takoha ki tētahi ao matomato, kei ngā kuta hiko te kaha ki te whakarerekē i te tiaki kāinga me ngā wheako haereere o ngā kaumātua. Mā te awhi i tēnei momo kawe tangata o nāianei, ka taea e tātou te whakatuwhera i te herekoretanga hou, te tūhuratanga, me te harikoa mō ō tātou kaumātua e arohaina nei, kia taea ai e rātou te ora i te oranga katoa. Nō reira, kia hurahia ngātahitia te heke mai o te nekenekehanga, me te whakamana i ō tātou kaumātua e arohaina ana mā te whakamahi i ngā kuta hiko hei hoa pono mō rātou.
Wā tuku: Akuhata-07-2023
